Bank odmówił kredytu, a firma ma już zamówione maszyny i rozpoczętą inwestycję. Finansowanie mezzanine może pomóc uzupełnić brakujący kapitał. Trzeba jednak ustalić, czy przedsiębiorstwo udźwignie jego koszt - oraz kiedy i z jakich wpływów spłaci nowe zobowiązanie.
W przypadku omawianym w nagraniu przeszkodą w uzyskaniu kredytu były wyniki finansowe firmy i istniejące obciążenia hipoteczne. Nieruchomość miała wartość, lecz bank nie akceptował proponowanej pozycji w zabezpieczeniach. Właśnie w takich sytuacjach warto przyjrzeć się innym sposobom finansowania inwestycji.
Bank odmówił kredytu. Co dalej?
Obejrzyj nagranie Anny Grudzień-Kurpiewskiej o finansowaniu mezzanine.
Finansowanie mezzanine - co to jest?
Mezzanine łączy cechy finansowania dłużnego i kapitałowego. Może mieć formę pożyczki podporządkowanej, czasem z dodatkowym prawem inwestora do udziału w kapitale lub wynikach firmy. To grupa instrumentów pomiędzy długiem a kapitałem własnym, których warunki są ustalane dla konkretnej transakcji.
„Podporządkowanie” oznacza, że finansujący akceptuje ustalone pierwszeństwo innych wierzycieli, np. banku. Podejmuje większe ryzyko, dlatego oczekuje odpowiedniego wynagrodzenia. Zakres podporządkowania i relacje między wierzycielami wymagają precyzyjnych ustaleń: kiedy wolno dokonywać płatności, jakie zabezpieczenia są dostępne i co dzieje się przy problemach ze spłatą.
Dla jakich firm mezzanine może być dostępne?
Znaczenie mają historia działalności, sytuacja finansowa oraz wiarygodny plan wykorzystania i spłaty pieniędzy. W przypadku inwestycji trzeba wykazać, kiedy zacznie ona przynosić wpływy i ile gotówki pozostanie po pokryciu kosztów działalności oraz dotychczasowego zadłużenia.
Wysoki obrót sam w sobie nie wystarcza. Firma może dużo sprzedawać, a mimo to czekać na przelewy od klientów lub działać na zbyt niskiej marży. Również EBITDA - wynik przed odsetkami, podatkiem dochodowym i amortyzacją - nie mówi, ile pieniędzy jest aktualnie na rachunku.
Odmowa banku nie przesądza więc ani o dostępności mezzanine, ani o jego opłacalności. Potencjalny finansujący przeprowadzi własną ocenę firmy, inwestycji i ryzyka.
Ile kosztuje finansowanie mezzanine?
Nie ma jednej stawki dla wszystkich przedsiębiorstw. Mezzanine jest zwykle droższe od tradycyjnego kredytu bankowego, a jego koszt i wpływ na właścicieli zależą od konstrukcji finansowania. Oprócz oprocentowania mogą pojawić się prowizje, kapitalizowane odsetki albo prawa inwestora związane z udziałami w firmie.
Dlatego warto porównywać całkowitą kwotę do zapłaty, harmonogram i zobowiązania wobec inwestora. Niska płatność w pierwszych miesiącach może oznaczać większe obciążenie na koniec umowy.
Jak działają odsetki PIK i warunkowa płatność odsetek?
Odsetki PIK (payment-in-kind) mogą być doliczane do zadłużenia i rozliczane później, zgodnie z umową. To może odciążyć bieżącą płynność, ale zwiększa kwotę pozostającą do spłaty. Firma musi uwzględnić ten wzrost w prognozach.
W nagraniu pojawia się także określenie „pay if you can”. Chodzi o ustalone warunki, przy których dopuszczalna jest bieżąca zapłata odsetek. Mogą one zależeć od wskaźników finansowych i porozumień z pozostałymi wierzycielami. O tym, kiedy płatność można odroczyć i z jakim skutkiem, decyduje treść umów.
Co przygotować przed rozmową z finansującym?
Zacznij od zebrania informacji, które pozwolą ocenić skalę problemu i możliwości spłaty:
- Potrzebna kwota i cel: ile brakuje do zakończenia inwestycji, a ile do utrzymania bieżącej działalności.
- Prognoza przepływów: kiedy pojawią się wpływy i czy wystarczą również przy opóźnieniu inwestycji lub niższej sprzedaży.
- Aktualne dane finansowe: wyniki, marże, należności, zobowiązania oraz terminy płatności.
- Obecne umowy i zabezpieczenia: kredyty, hipoteki, ograniczenia dalszego zadłużania i ewentualne wymagane zgody.
Na tej podstawie można rozmawiać o finansowaniu, którego zasady będą odpowiadały możliwościom firmy. Przygotowanie transakcji wymaga czasu, dlatego trzeba również ustalić, jak długo przedsiębiorstwo może działać bez dodatkowych środków.
Sprawdź możliwości finansowania swojej firmy
Anna Grudzień-Kurpiewska, radczyni prawna i doradczyni restrukturyzacyjna, omawia te zagadnienia w nagraniu na przykładzie firmy z rozpoczętą inwestycją.
Jeśli bank odmówił finansowania albo nie przedłużył kredytu obrotowego, skontaktuj się z kancelarią AGK. Podczas konsultacji omówimy potrzeby firmy, ograniczenia wynikające z obecnych umów i dokumenty potrzebne do oceny dalszych możliwości.
Materiał informacyjny. Dostępność i warunki finansowania zależą od indywidualnej oceny firmy oraz uzgodnień z finansującym.
