Nie każda sprzedaż majątku w ciągu roku przed wnioskiem o upadłość jest bezskuteczna. Znaczenie mają m.in. cena, data transakcji i jej warunki. Szczególne ryzyko dotyczy darowizn oraz sprzedaży za cenę rażąco niższą od wartości majątku.

Kiedy działa reguła jednego roku?

Zgodnie z art. 127 ust. 1 Prawa upadłościowego bezskuteczne wobec masy upadłości są czynności rozporządzające majątkiem dokonane w ciągu roku przed złożeniem wniosku, jeżeli były nieodpłatne albo wartość świadczenia dłużnika rażąco przewyższała wartość tego, co otrzymał lub miał otrzymać.

Przykładem może być darowizna mieszkania albo jego sprzedaż za symboliczną kwotę. Sama data sprzedaży nie wystarcza jednak do uznania każdej umowy za bezskuteczną. Sprzedaż po cenie rynkowej również wymaga sprawdzenia pod kątem innych przepisów i okoliczności sprawy.

Czy syndyk może badać starsze transakcje?

Tak. Upływ roku nie oznacza, że wcześniejsze rozporządzenie majątkiem jest bezpieczne. W określonych sytuacjach stosuje się przepisy o ochronie wierzycieli, w tym skardze pauliańskiej. Trzeba wtedy zbadać ustawowe przesłanki pokrzywdzenia wierzycieli, wiedzę stron oraz właściwe terminy. Nie każda sprzedaż przy istniejącym zadłużeniu automatycznie spełnia te przesłanki.

Odrębne zasady mogą dotyczyć m.in. transakcji z osobami bliskimi. Nie należy więc oceniać umowy wyłącznie według tego, ile czasu minęło od jej zawarcia.

Co oznacza bezskuteczność wobec masy upadłości?

Co do zasady to, co wskutek bezskutecznej czynności ubyło z majątku dłużnika albo do niego nie weszło, powinno zostać przekazane do masy upadłości. Gdy zwrot w naturze jest niemożliwy, rozliczenie może dotyczyć równowartości pieniężnej. Przepisy przewidują też szczególne zasady rozliczeń.

Majątek służy zaspokojeniu wierzycieli według zasad postępowania upadłościowego. Nie oznacza to jednak identycznego podziału środków między wszystkich wierzycieli.

Jak przygotować dokumenty przed złożeniem wniosku?

  • Zbierz umowy sprzedaży i darowizny oraz dokumenty dotyczące wartości majątku.
  • Przygotuj potwierdzenia płatności i informacje o wykorzystaniu uzyskanych środków.
  • Rzetelnie podaj informacje wymagane we wniosku i wyjaśnij syndykowi okoliczności transakcji.

Zatajenie majątku lub istotnych informacji może mieć poważne skutki procesowe. Ich ocena zależy od okoliczności i właściwych przepisów; nie każda pomyłka oznacza automatyczne umorzenie postępowania.

Przed sprzedażą lub darowizną omów swoją sytuację z prawnikiem. Zobacz, jak przygotować wniosek o upadłość konsumencką, lub skontaktuj się z kancelarią.

Autorka pierwotnego materiału: Anna Grudzień-Kurpiewska, radczyni prawna i doradczyni restrukturyzacyjna.

Aktualizacja redakcyjna: 10 listopada 2026 r. Podstawa: Prawo upadłościowe, tekst jednolity z 2026 r., art. 127-134. Materiał ma charakter informacyjny; ocenę konkretnej sprawy należy oprzeć na dokumentach i jej okolicznościach.