Upadłość konsumencka obejmuje kilka etapów. Samo jej ogłoszenie nie oznacza jeszcze umorzenia długów. Przed złożeniem wniosku warto poznać skutki dla majątku, dochodów i zobowiązań.

Artykuł opublikowano pierwotnie 27 czerwca 2017 r. Treść zaktualizowano 10 października 2026 r.

1. Ocena sytuacji i przygotowanie wniosku

Punktem wyjścia jest analiza niewypłacalności, zobowiązań, majątku i dochodów oraz przyczyn zadłużenia. Trzeba ustalić, czy właściwa będzie upadłość konsumencka i jakie skutki może mieć w konkretnej sprawie. Przygotowując wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, należy rzetelnie przedstawić sytuację i wymagane dokumenty.

2. Rozpoznanie sprawy przez sąd

Sąd bada przesłanki ogłoszenia upadłości na podstawie materiału sprawy. Może wezwać do uzupełnień lub wyjaśnień. Rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym nie oznacza, że sąd zawsze ogranicza się wyłącznie do treści wniosku. Prawidłowe przygotowanie dokumentów nie gwarantuje określonego rozstrzygnięcia.

3. Majątek, wierzyciele i współpraca z syndykiem

Po ogłoszeniu upadłości syndyk ustala skład masy upadłości i prowadzi jej likwidację zgodnie z przepisami. Dłużnik ma obowiązek współpracować i udzielać informacji. Nie cały majątek ani całość dochodów musi wejść do masy - ustawa przewiduje wyłączenia.

Egzekucje skierowane do majątku wchodzącego do masy upadłości co do zasady zawieszają się z dniem ogłoszenia upadłości i ulegają umorzeniu po uprawomocnieniu się postanowienia. Nie jest to równoznaczne z automatycznym zniknięciem wszystkich zajęć i zobowiązań.

4. Plan spłaty lub inne rozstrzygnięcie o zobowiązaniach

Plan spłaty ustala sąd, uwzględniając m.in. możliwości zarobkowe oraz konieczne koszty utrzymania. Co do zasady okres planu wynosi do 36 miesięcy. Gdy sąd stwierdzi umyślne doprowadzenie do niewypłacalności lub jej istotne zwiększenie albo rażące niedbalstwo, okres wynosi od 36 do 84 miesięcy. Ustawa przewiduje również szczególne zasady i możliwość zmiany planu.

Jeśli osobista sytuacja dłużnika wskazuje na trwałą niezdolność do jakichkolwiek spłat, możliwe jest umorzenie zobowiązań bez planu spłaty. Gdy niezdolność nie jest trwała, możliwe jest warunkowe umorzenie z pięcioletnim okresem przewidzianym w ustawie. Sąd może też odmówić oddłużenia, jeżeli zachodzą ustawowe przesłanki.

Nie wszystkie długi podlegają umorzeniu. Wyłączenia dotyczą m.in. alimentów, grzywien, niektórych zobowiązań odszkodowawczych oraz umyślnie nieujawnionych zobowiązań, jeżeli wierzyciel nie uczestniczył w postępowaniu. Więcej: zasady i skutki upadłości konsumenckiej.

Ile trwa cała procedura?

Nie ma jednego terminu dla wszystkich spraw. Czas zależy m.in. od dokumentów, majątku, spornych wierzytelności, obciążenia sądu i syndyka oraz ewentualnego planu spłaty. Czas samego postępowania i okres wykonywania planu należy rozpatrywać osobno.

Podstawa prawna: Prawo upadłościowe, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 913, w szczególności art. 146 oraz art. 49114a-49121. Dla starszych postępowań znaczenie mogą mieć przepisy przejściowe.

Autorka: Anna Grudzień-Kurpiewska, radca prawny i doradca restrukturyzacyjny. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje oceny indywidualnej sprawy.

Zapytaj o konsultację dotyczącą upadłości konsumenckiej.