
W restrukturyzacji firmę zwykle nadal reprezentuje przedsiębiorca albo zarząd spółki, ale część czynności wymaga zgody nadzorcy. W sanacji zarząd majątkiem co do zasady przejmuje zarządca. O tym, kto może podpisać umowę lub działać w sprawie sądowej, decydują rodzaj i etap postępowania, treść orzeczeń oraz zakres konkretnej czynności.
Aktualizacja redakcyjna: 15 października 2026 r. Poniższe objaśnienia dotyczą ogólnych zasad; w sprawach wszczętych wcześniej trzeba uwzględnić także przepisy przejściowe.
Propozycje układowe i zbieranie głosów przygotowuje się z udziałem nadzorcy układu, wybranego przez dłużnika. Nie oznacza to, że całe postępowanie odbywa się bez sądu: przyjęty układ wymaga zatwierdzenia przez sąd.
Zakres samodzielnego zarządzania majątkiem zależy od etapu PZU. Po obwieszczeniu o ustaleniu dnia układowego, przez okres wskazany w art. 226d Prawa restrukturyzacyjnego, nadzorca układu wykonuje uprawnienia nadzorcy sądowego. Czynności przekraczające zwykły zarząd wymagają wówczas odpowiedniej zgody, zgodnie z art. 39. Znaczenie mają też przepisy o wygaśnięciu lub uchyleniu skutków obwieszczenia. W PZU bez tego obwieszczenia art. 224 przewiduje nadzór od wydania postanowienia w przedmiocie zatwierdzenia układu do jego uprawomocnienia.
W obu tych postępowaniach sąd powołuje nadzorcę sądowego. Co do zasady dłużnik zachowuje zarząd własny: może wykonywać czynności zwykłego zarządu, natomiast na czynności przekraczające ten zakres potrzebuje zgody nadzorcy, chyba że ustawa wymaga zezwolenia rady wierzycieli. W określonych sytuacjach sąd może odebrać zarząd własny i ustanowić zarządcę.
Nie każda sprzedaż składnika majątku automatycznie przekracza zwykły zarząd. Ocena zależy m.in. od przedmiotu działalności, wartości i znaczenia transakcji. Sprzedaż towaru w ramach bieżącej działalności i sprzedaż kluczowej nieruchomości mogą wymagać innej oceny. Czynność dokonana bez wymaganej zgody może być nieważna.
W sanacji sąd co do zasady odbiera dłużnikowi zarząd własny i wyznacza zarządcę. Może jednak zezwolić dłużnikowi na zarządzanie całością lub częścią przedsiębiorstwa w granicach zwykłego zarządu, jeżeli spełnione są ustawowe warunki.
Sprawy sądowe i administracyjne dotyczące masy sanacyjnej zasadniczo prowadzi zarządca we własnym imieniu, na rzecz dłużnika. Ustawa przewiduje wyjątki. Nie należy zatem utożsamiać zarządu przedsiębiorstwem, reprezentacji spółki i uprawnienia do działania w konkretnej sprawie.
AGK Upadłości i Restrukturyzacje pomaga ocenić sytuację firmy i dobrać dalsze działania. Zobacz pomoc w restrukturyzacji firmy, weryfikację kontrahenta oraz cennik usług. Aby omówić konkretną czynność, skontaktuj się z kancelarią.
Podstawa: Prawo restrukturyzacyjne, w szczególności art. 39, 67, 224, 226d-226g, 239, 288 i 311. Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje analizy dokumentów oraz porady w indywidualnej sprawie.