W restrukturyzacji firmę zwykle nadal reprezentuje przedsiębiorca albo zarząd spółki, ale część czynności wymaga zgody nadzorcy. W sanacji zarząd majątkiem co do zasady przejmuje zarządca. O tym, kto może podpisać umowę lub działać w sprawie sądowej, decydują rodzaj i etap postępowania, treść orzeczeń oraz zakres konkretnej czynności.

Aktualizacja redakcyjna: 15 października 2026 r. Poniższe objaśnienia dotyczą ogólnych zasad; w sprawach wszczętych wcześniej trzeba uwzględnić także przepisy przejściowe.

Postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU)

Propozycje układowe i zbieranie głosów przygotowuje się z udziałem nadzorcy układu, wybranego przez dłużnika. Nie oznacza to, że całe postępowanie odbywa się bez sądu: przyjęty układ wymaga zatwierdzenia przez sąd.

Zakres samodzielnego zarządzania majątkiem zależy od etapu PZU. Po obwieszczeniu o ustaleniu dnia układowego, przez okres wskazany w art. 226d Prawa restrukturyzacyjnego, nadzorca układu wykonuje uprawnienia nadzorcy sądowego. Czynności przekraczające zwykły zarząd wymagają wówczas odpowiedniej zgody, zgodnie z art. 39. Znaczenie mają też przepisy o wygaśnięciu lub uchyleniu skutków obwieszczenia. W PZU bez tego obwieszczenia art. 224 przewiduje nadzór od wydania postanowienia w przedmiocie zatwierdzenia układu do jego uprawomocnienia.

Przyspieszone postępowanie układowe (PPU) i postępowanie układowe (PU)

W obu tych postępowaniach sąd powołuje nadzorcę sądowego. Co do zasady dłużnik zachowuje zarząd własny: może wykonywać czynności zwykłego zarządu, natomiast na czynności przekraczające ten zakres potrzebuje zgody nadzorcy, chyba że ustawa wymaga zezwolenia rady wierzycieli. W określonych sytuacjach sąd może odebrać zarząd własny i ustanowić zarządcę.

Nie każda sprzedaż składnika majątku automatycznie przekracza zwykły zarząd. Ocena zależy m.in. od przedmiotu działalności, wartości i znaczenia transakcji. Sprzedaż towaru w ramach bieżącej działalności i sprzedaż kluczowej nieruchomości mogą wymagać innej oceny. Czynność dokonana bez wymaganej zgody może być nieważna.

Postępowanie sanacyjne

W sanacji sąd co do zasady odbiera dłużnikowi zarząd własny i wyznacza zarządcę. Może jednak zezwolić dłużnikowi na zarządzanie całością lub częścią przedsiębiorstwa w granicach zwykłego zarządu, jeżeli spełnione są ustawowe warunki.

Sprawy sądowe i administracyjne dotyczące masy sanacyjnej zasadniczo prowadzi zarządca we własnym imieniu, na rzecz dłużnika. Ustawa przewiduje wyjątki. Nie należy zatem utożsamiać zarządu przedsiębiorstwem, reprezentacji spółki i uprawnienia do działania w konkretnej sprawie.

Co sprawdzić przed podpisaniem umowy z firmą w restrukturyzacji?

  1. Ustal rodzaj postępowania i sprawdź aktualne obwieszczenia w Krajowym Rejestrze Zadłużonych.
  2. Zweryfikuj zasady reprezentacji przedsiębiorcy oraz postanowienia o nadzorcy lub zarządcy.
  3. Oceń, czy planowana czynność wymaga zgody nadzorcy, rady wierzycieli albo sądu.
  4. Przed zawarciem umowy uzyskaj wymaganą zgodę i zachowaj dokument potwierdzający jej zakres.

AGK Upadłości i Restrukturyzacje pomaga ocenić sytuację firmy i dobrać dalsze działania. Zobacz pomoc w restrukturyzacji firmy, weryfikację kontrahenta oraz cennik usług. Aby omówić konkretną czynność, skontaktuj się z kancelarią.

Podstawa: Prawo restrukturyzacyjne, w szczególności art. 39, 67, 224, 226d-226g, 239, 288 i 311. Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje analizy dokumentów oraz porady w indywidualnej sprawie.